Klimatyzator – historia popularnego urządzenia chłodzącego

klimatyzacja

Pierwsza klimatyzacja została stworzona w 1902 roku przez amerykańskiego wynalazcę Willisa Havilanda Carriera. Zaprojektował on specjalną instalację dla drukarni, która kontrolowała temperaturę oraz poziom wilgoci. Jednak sam termin klimatyzacja powstał dopiero 4 lata później, zaproponował go inżynier Stuart W. Cramer. Od tego czas możemy mówić o historii nowoczesnych systemów klimatyzacyjnych.

Próby znalezienia skutecznej metody chłodzenia miały już jednak miejsce w czasach antycznych. Dowodem tego mogą być ruiny niektórych rzymskich domów. Między ich ścianami archeolodzy znaleźli tunele. Według ustaleń badaczy, miały on służyć do przepuszczania wody, co miało przyczyniać się do schładzania pomieszczeń. Inny system chłodzenia wynaleźli Persowie, którzy do obniżania temperatury w budynkach wykorzystywali system cystern i wież wiatrowych. W kolejnych wiekach powstawały również pewne wynalazki, jak choćby słynny projekt wiatraka napędzanego kołem wodnym, którego autorem był Leonardo da Vinci. Pomimo tego, trudno mówić wówczas o jakiś znaczących postępach, w dziedzinie urządzeń przeciwdziałających upałowi.

Znaczącą datą w historii klimatyzacji jest rok 1758. Kiedy to wynalazca Benjamin Franklin oraz profesor chemii John Hadley odkryli, że parujące ciecze o wysokiej lotności takie jak alkohol, mogą schładzać inne obiekty. W 1820 roku słynny brytyjski fizyk Michael Faraday udowodnił zaś eksperymentalnie, że sprężając i skraplając amoniak, można ochłodzić powietrze w pomieszczeniach. Na sprawne urządzenie wykorzystujące te odkrycia trzeba było poczekać jeszcze ponad 80 lat.

Willis Carrier istotnie zasługuje na tytuł ojca klimatyzacji, nie tylko stworzył bowiem pierwszą instalację chłodzącą, ale 20 lat później zaprezentował światu swój kolejny wynalazek – klimatyzator ze sprężarką odśrodkową. Urządzenie było znacznie mniejsze niż te wcześniej stosowane, dzięki czemu było znacznie bardziej funkcjonalne. W 1925 roku firma Carriera zamontowała swoją instalację w Teatr Rivoli na Times Squar, który stał się dzięki temu pierwszym na świecie budynkiem wyposażonym w system klimatyzacji. Sukces okazał się natychmiastowy, sprzedaż klimatyzatorów poszybowała, każdy chciał bowiem posiadać urządzenia Carriera w swoim budynku.